#Pubers zijn leuk

Het is van groot belang dat pubers zich bewust worden van de keuzes die zij maken en de houding die zij doorgaans aannemen in sociale situaties, het vormt immers de basis voor de rest van hun leven. pubercoaching is een krachtig hulpmiddel waarbij je werkt aan het vergroten van het zelfvertrouwen en diverse sociale en mentale vaardigheden aanleert die je praktisch kunt toepassen in het dagelijks leven. De pubertijd is de moeite waard om te investeren! En vergeet niet: Pubers zijn leuk!

Ouders maken zich vaak ongerust over het laat naar bed gaan van de puber. Zelfs wanneer de puber op tijd naar bed wordt gestuurd, valt deze soms pas om drie uur ’s nachts in slaap. Doordat de puber weer vroeg naar school gaat, komt deze regelmatig slaap te kort. Buiten dat dit een negatief effect heeft op het humeur, en andere ongewenste emoties kan veroorzaken, kan dit tekort aan slaap ook voor een deel verantwoordelijk zijn voor verslechterde schoolprestaties en concentratieproblemen. Met als gevolg geen zin meer hebben in school, faalangst en onzekerheid. Juist in de pubertijd is slaap van groot belang omdat te weinig slaap de aanmaak van nieuwe hersencellen remt en een tekort aan slaap een belangrijke bron van stress is. Pubers maken zich hier zelf ook regelmatig zorgen over en ook voor hen is het goed om te weten dat zij hier niets aan kunnen doen. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat het slaap waak ritme van de puber is verstoord en de biologische klok van slag is. In de puberteit schuift de biologische klok namelijk naar achteren, waardoor tieners zich gaan gedragen als avondmensen. Pubers gaan twee uur later dan toen ze jong waren melatonine afscheiden, een van de slaapstoffen van de hersenen. Daardoor blijven ze ook langer in bed liggen. Mede doordat hun slaapbehoefte al groter is. Vandaar dat ze soms moeilijk naar bed te krijgen zijn en zich gemakkelijk verslapen. Dit alles kan misschien een reden zijn om het een keer door de vingers te zien als je puber maar niet uit zijn bed kan komen. Hij heeft nu eenmaal veel slaap nodig, maar is de vorige avond pas heel laat moe geworden.

#Slaap-waakritme

Een veel gehoorde klacht is dat pubers erg op zichzelf gericht zijn en desinteresse tonen naar de ouders. Voor ouders kan dit zeer frustrerend zijn, maar dit kan wellicht in een ander daglicht worden gezien, wanneer de ouder én de puber zich er bewust van worden dat de puber hier gewoonweg geen controle over heeft. Hersenonderzoek heeft namelijk aangetoond dat bij pubers het vermogen om sociale signalen en emoties te herkennen afneemt. Vooral emoties als woede en verdriet kunnen pubers minder goed herkennen. Subtiele sociale signalen zoals stemintonatie en diverse gelaatsuitdrukkingen worden niet meer goed herkend.
Dit betekent dat de puber bijvoorbeeld het boze gezicht van een ouder niet als zodanig interpreteert en door blijft gaan met zijn pubergedrag. Gelukkig neemt dit vermogen uiteindelijk weer toe.

#Ongevoelig voor signalen

Naar de hersenontwikkeling van de puber is de laatste jaren veel onderzoek gedaan. Uit onderzoek is gebleken dat in de puberteit  bepaalde gebieden in de hersenen eerder ontwikkelen dan andere gebieden. Deze onbalans in ontwikkeling kan de oorzaak zijn voor het zo bekende, dwarse pubergedrag dat sommige pubers vertonen. De groei van de hersenen gebeurt als het ware van achteren naar voren. De achterste hersendelen worden als eerste volledig ontwikkeld en de voorste hersendelen, zoals de frontale hersenschors pas als laatste. De frontale hersenschors is verantwoordelijk voor cognitieve functies zoals plannen, organiseren, abstract denken, sociaal gedrag en impulsbeheersing. Deze vaardigheden worden dus als laatste ontwikkeld en zullen pas volledig zijn aan het einde van de adolescentie. De twee gebieden emotie (in temporale cortex) en ratio (in prefrontale cortex) zijn dus nog niet in balans. Het emotiegebied ontwikkeld zich eerder dan het ratiogebied en is overgevoelig voor prikkels. Daardoor kunnen sommige pubers zich erg emotioneel gedragen, niet goed nadenken over wat ze zeggen, zeer emotioneel, impulsief, instinctief reageren en handelen zonder na te denken. Ze zoeken de grenzen op van de regels die de ouders gesteld hebben. De prefrontale cortex (ratio) kan hier weer mee te maken hebben. Die heeft namelijk een remmende werking op impulsief gedrag, maar is nog volop aan het ontwikkelen. Over hun impulsieve gedrag hebben ze dan ook nog niet echt zelf controle. Wanneer er een emotionele lading bijkomt gaan pubers voor de winst op de korte termijn in plaats van naar de lange termijn te kijken. Rust is dus van groot belang.

Het emotiegebied reageert sterk op prikkels van buitenaf en speelt een grote rol bij de beloning van gedrag, en is in de pubertijd overgevoelig voor middelen die een verslavende werking hebben. Als de pubers op school en thuis goed begeleid worden, kunnen de hersenen hier voordeel van hebben. Plannen, vooruitdenken, beslissingen nemen; allemaal vaardigheden die beter tot ontwikkeling kunnen komen als de hersenen daarin gestimuleerd worden. Volwassenen kunnen pubers hulp bieden bij het ontdekken van de balans tussen rationele, weloverwogen en snelle, emotionele beslissingen. Door veel met de pubers te praten en te vragen wat zij van bepaalde dingen vinden, worden ze aangespoord om rationeel over de zaken na te denken en afwegingen te maken.

#Puber hersenontwikkeling

Er is dus ook goed nieuws voor pubers en ouders. De pubertijd hoeft namelijk geen vervelende, gespannen periode te zijn. Deze periode heeft namelijk ook een aantal zeer positieve kanten. Wanneer deze voldoende aandacht krijgen kan er weer balans ontstaan. De pubertijd is namelijk de periode bij uitstek om talenten te ontdekken, vaardigheden aan te leren en interesses te ontwikkelen. Daardoor kan de pubertijd ook een spannende periode zijn, met de puber als leuke gesprekspartner. Pubers hebben in deze periode vaak meer lef en durven meer dingen te ondernemen. Hierdoor ontdekken zij veel en komen er achter waar zij goed en minder goed in zijn. Dit maakt dat deze periode heel goed te begeleiden is, mits dit met kennis van zaken wordt gedaan. Hierdoor krijgt de relatie een diepere betekenis. Het emotiegebied reageert sterk op prikkels van buitenaf en speelt een grote rol bij de beloning van gedrag, en is in de pubertijd overgevoelig voor middelen die een verslavende werking hebben. Als de pubers op school en thuis goed begeleid worden, kunnen de hersenen hier voordeel van hebben. Plannen, vooruitdenken, beslissingen nemen; allemaal vaardigheden die beter tot ontwikkeling kunnen komen als de hersenen daarin gestimuleerd worden.
Volwassenen kunnen pubers hulp bieden bij het ontdekken van de balans tussen rationele, weloverwogen en snelle, emotionele beslissingen. Door veel met de pubers te praten en te vragen wat zij van bepaalde dingen vinden, worden ze aangespoord om rationeel over de zaken na te denken en afwegingen te maken.